Wanneer wordt aanpassen eigenlijk opgeven? Het is een ongemakkelijke vraag, die binnen de recente ontwikkelingen fysiotherapie, bij mij steeds opnieuw opkomt.

Aanpassen is op zichzelf een prachtige eigenschap. De wereld verandert. De zorg verandert. Ondernemen verandert. Wie stilstaat, verdwijnt uiteindelijk vanzelf uit beeld. Dus vernieuwen is goed. Ondernemen is goed. Nieuwe ideeën zijn goed.

Maar toch blijft die vraag knagen

Want er bestaat ook zoiets als té goed leren omgaan met omstandigheden die eigenlijk niet normaal zijn. In de fysiotherapie lijken we daar langzaam terecht te komen.

Steeds vaker hoor, lees en zie ik dat we ons niet meer druk moeten maken over tarieven. Ook steeds vaker wordt dat met negatief geassocieerd. Nee we moeten positief zijn. En vervolgens wordt dan beweerd dat de oplossing voor de fysiotherapie vooral ligt in nieuwe producten, leefstijlprogramma's, fitnessconcepten, (online) coaching en/of zoeken naar doelgroepen die meer kunnen betalen.

Alsof het probleem niet meer de onderwaardering van fysiotherapie is. Alsof het probleem is dat wij nog niet ondernemend genoeg zijn. En dan vraag ik me af:

Wanneer zijn we gestopt met de vraag waarom fysiotherapie eigenlijk niet eerlijk wordt betaald?
Ruim honderd jaar heeft ons vak gebouwd aan kennis, wetenschap en vertrouwen. Ons genootschap heeft zelfs predicaat Koninklijk. We hebben een onmiskenbare belangrijke positie verworven in de eerstelijnszorg waar generaties fysiotherapeuten aan hebben gewerkt.

Dat is niet bereikt door fitness te verkopen. Niet door klinkende businessmodellen. Maar doordat patiënten wisten dat fysiotherapie ertoe deed.

Het fysiotherapeutische vak heeft waarde!
Tenminste... dat zouden we moeten blijven geloven.

Want als wij zelf steeds vaker vertellen dat het echte verdienmodel buiten de fysiotherapie ligt, wat zeggen we dan eigenlijk over ons eigen beroep? Misschien zonder dat we het beseffen. Mogelijk zelfs met de beste bedoelingen.

Maar woorden doen ertoe. Ze vormen uiteindelijk hoe anderen naar ons kijken. Zorgverzekeraars, politici en beleidsmakers kijken en luisteren mee. Als zij horen dat fysiotherapeuten prima kunnen overleven zonder dat de fysiotherapie zelf beter wordt gewaardeerd, waarom zouden zij dan nog iets veranderen?

"Hoe succesvoller individuele praktijkhouders worden in het omzeilen van het probleem, hoe minder zichtbaar het probleem zelf wordt. Terwijl het probleem er is, zelfs groter dan ooit. Misschien is dát wel de grootste paradox."

Intussen zie ik andere collega’s die op de achtergrond zeer actief inzetten in het aanpakken van het primaire probleem. Mensen die hun avonden opofferen aan kwaliteitskaders. Collega’s al dan niet gesteund door experts die rapporten lezen waar bijna niemand doorheen wil. Die zich dag en nacht inzetten om heel veel informatie aan te leveren zodat advocaten kansrijke procedures voeren.

Het zijn veelal dezelfde collega’s die in gesprek gaan met politiek, beroepsvereniging en zorgverzekeraars. Zij proberen te voorkomen dat onwetenschappelijke indicatoren de professionele autonomie van fysiotherapeuten gaan bepalen. Net als tarief zo belangrijk voor bijvoorbeeld jonge collega’s om bij het werkveld te blijven.

Weinig glamour, wel overtuiging
Daar zit weinig glamour in. Het zijn vaak geen inspirerende LinkedIn-post. Al helemaal geen verdienmodel. Slechts alleen de overtuiging dat sommige dingen belangrijk genoeg zijn om voor te blijven vechten. Ook al is de tegenwind soms enorm en zijn consequenties vaak buiten proportioneel.

Niet positief en niet negatief
En misschien is dat wel waar het uiteindelijk om draait. Niet om positief of negatief. Dat zijn woorden die we tegenwoordig te gemakkelijk gebruiken. Alsof kritiek automatisch pessimisme is. Alsof strijd automatisch zuur is. Beroepsgenoten die opkomen voor eerlijke waardering van haar vak is dat evenmin.

Helaas soms is strijd dan geen keuze. Soms is strijd simpelweg de prijs van verantwoordelijkheid. Met mij gunnen die collega’s op de achtergrond (en soms op de voorgrond) iedere fysiotherapeut een succesvolle praktijk en/of betekenisvol werk.

Iedere collega is gebaat bij ondernemerschap, innovatie en vrijheid. Tegelijkertijd hoop ik ook dat we niet vergeten waarom eerdere generaties zoveel hebben geïnvesteerd in dit vak. Niet om er uiteindelijk omheen te ondernemen. Maar om ervoor te zorgen dat de fysiotherapie zélf voldoende waarde vertegenwoordigt. Misschien is dat wel de echte vraag van deze tijd.

Niet hoe wij ons steeds beter kunnen aanpassen aan een systeem dat ons onderwaardeert. Maar hoeveel aanpassing een beroep kan verdragen voordat het langzaam vergeet waar het ooit voor bedoeld was.

Want uiteindelijk redden we de fysiotherapie niet door haar steeds verder te verbreden. We redden haar door de kern weer de waarde te geven die zij altijd al had.